Συνέδρια
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΤΡΑΜ 23 - 24 ΙΟΥΛΙΟΥ 2005

Η δημιουργία συστήματος τραμ για το Πολεοδομικό Συγκρότημα Βόλου αποτελεί όραμα προοπτικής για την πόλη που σχετίζεται την εξέλιξή της σε ένα δυναμικό Ευρωπαϊκό κέντρο και το στόχο της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης. Θα πρέπει συνεπώς να αντιμετωπίζεται στα πλαίσια του μεσοπρόθεσμου (ίσως και μακροχρόνιου) στρατηγικού σχεδιασμού της πόλης και να εντάσσεται σε ένα ολοκληρωμένο σχεδιασμό των αστικών μεταφορών με προοπτική 10ετίας.
   
 
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο σχεδιασμός για το τραμ θα πρέπει να αφεθεί για το μέλλον, αλλά αντίθετα από σήμερα να ετοιμάζονται οι μελέτες και να διερευνώνται οι προϋποθέσεις ώστε να γίνει δυνατή η υλοποίηση και λειτουργία του στην προοπτική της δεκαετίας, όταν η παρουσία του στο σύστημα των αστικών μεταφορών του Βόλου θα είναι απολύτως απαραίτητη.

Η πρόταση δημιουργίας τραμ στο Βόλο δεν βασίζεται στην σημερινή επιβατική κίνηση των αστικών λεωφορείων, η οποία θα πρέπει να ικανοποιηθεί με ένα νέο μέσο μεγαλύτερης μεταφορικής ικανότητας. Αντίθετα, πηγάζει από την εξέταση του αδιεξόδου στο οποίο οδηγούν οι λύσεις που προκρίνουν το ΙΧ αυτοκίνητο ως βασικό μέσο μετακίνησης και την προοπτική ενίσχυσης των μέσων μαζικής μεταφοράς, ιδιαίτερα στο κέντρο της πόλης.

Σ αυτή την προοπτική, σημαντικός είναι ο ρόλος των αστικών λεωφορείων τα οποία θα πρέπει να ενισχυθούν τόσο με επιδότηση του κομίστρου για τις επαρχιακές πόλεις, όπως ισχύει για τις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, όσο και με την διευκόλυνση της κίνησής τους στους βασικούς οδικούς άξονες και το κέντρο της πόλης. Όμως, τα αστικά λεωφορεία αποτελούν μέρος της οδικής κίνησης και εμπλέκονται σ αυτήν, με όλα τα γνωστά προβλήματα καθυστερήσεων και χαμηλής εξυπηρέτησης, γι αυτό και ως μέσο έχουν κάποιο όριο στο επίπεδο της μεταφορικής υπηρεσίας που μπορούν να προσφέρουν, ιδιαίτερα στην προοπτική επιδείνωσης των κυκλοφοριακών συνθηκών.

Το τραμ εμφανίζεται αντίθετα ως το σύγχρονο και φιλικό προς το περιβάλλον μέσο που μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την εξυπηρέτηση των πολιτών με μέσα μαζικής μεταφοράς, καθώς είναι άνετο, αξιόπιστο και ελκυστικό για το κοινό. Διακρίνεται για την ταχύτητα και ακρίβεια στα δρομολόγια, χάρη στον αποκλειστικό άξονα διέλευσης που χρησιμοποιεί και την προτεραιότητα που έχει στην φωτεινή σηματοδότηση. Παράλληλα, συνδυάζεται και συμπληρώνεται από αστικές αναπλάσεις στις περιοχές διέλευσης.

Η λειτουργία του τραμ συνδυάζεται και αναπτύσσεται συμπληρωματικά προς τα αστικά λεωφορεία, με την προοπτική.

  • Ενιαίου φορέα αστικών συγκοινωνιών
  • Ενιαίας πολιτική εισιτηρίου - κομίστρου που ευνοεί την μετεπιβίβαση
  • Αυτό έγινε εμφανές και από την εμπειρία των Ευρωπαϊκών πόλεων που παρουσιάστηκε στο συνέδριο, όπου:
  • Πόλεις αντίστοιχου μεγέθους με τον Βόλο προχώρησαν στη δημιουργία συστήματος τραμ, παρότι ήδη διέθεταν και λειτουργούσαν σημαντικό στόλο αστικών λεωφορείων.
  • Ενέταξαν τη δημιουργία τραμ στον σχεδιασμό και την προοπτική της βιώσιμης ανάπτυξης της πόλης, με την επίτευξη συγκεκριμένων δεικτών για το αστικό περιβάλλον και την παράλληλη υλοποίηση αστικών αναπλάσεων που αναμορφώνουν την λειτουργία της πόλης.
  • Λειτούργησαν με βάση τον μακροχρόνιο σχεδιασμό για την ωρίμανση των μελετών, την ενημέρωση και υποχρεωτική διαβούλευση με τους πολίτες και την σταδιακή υλοποίηση του συστήματος τραμ.

Ο σχεδιασμός για το τραμ θα πρέπει λοιπόν να είναι μακροχρόνιος, όμως θα πρέπει άμεσα ξεκινήσουν:

  • Εκπόνηση των απαραίτητων μελετών για την πλήρη διερεύνηση των τεχνικών λύσεων και των προϋποθέσεων για την υλοποίηση του έργου, με πολυκριτηριακή (τεχνική και κοινωνικο-οικονομική) αξιολόγηση των επιλογών.
  • Διερεύνηση πηγών χρηματοδότησης (Δημόσιες επενδύσεις, Ευρωπαϊκές επιδοτήσεις, σχήματα συνεργασίας Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα με πιθανά κίνητρα, αντιπαροχές, συστήματα ανταποδοτικότητας).
  • Διασφάλιση των προεπιλεγμένων διαδρόμων και υιοθέτηση πολεοδομικής και συγκοινωνιακής πολιτικής που να υποβοηθά την ανάπτυξη του τραμ.
  • Συνεργασία των Δήμων του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Βόλου με τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Μαγνησίας, την Περιφέρεια Θεσσαλίας, το Αστικό ΚΤΕΛ Βόλου, τον ΟΣΕ και τα Υπουργεία Μεταφορών, ΥΠΕΧΩΔΕ και ΥΠΕΘΟ, με την υποστήριξη και του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
  • Διερεύνηση της δομής του φορέα που θα αναλάβει την προώθηση και ανάπτυξη του τραμ σε σχέση με το νομοθετικό πλαίσιο και τις τοπικές ιδιαιτερότητες.

Παράλληλα, για τα επόμενα δυόμισι χρόνια, δίδεται η δυνατότητα αξιοποίησης του Ευρωπαϊκού Προγράμματος TranSUrban , στα πλαίσια της Διαπεριφερειακής Συνεργασίας INTERREG III C με θέμα «Ανάπτυξη Συστημάτων Δημοσίων Συγκοινωνιών για την Αστική Αναζωογόνηση», με στόχους:

  • Την διερεύνηση δημιουργίας συστημάτων Τραμ σε πόλεις μικρού και μεσαίου μεγέθους (έως 250.000 κατοίκους)
  • Την εκτίμηση των έμμεσων ωφελειών σε σχέση με την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, την απασχόληση, τις πολεοδομικές αναπλάσεις και την αισθητική της πόλης
  • Την περιβαλλοντική και ενεργειακή αξιολόγηση συστημάτων Τραμ
  • Την εξέταση χρηματοδοτικών σχημάτων σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού τομέα και εκμετάλλευσης της υπεραξίας γης
  • Επικεφαλής του προγράμματος είναι η ΔΕΜΕΚΑΒ για τον Δήμο Βόλου και εταίροι: ΔΕΜΚΑ / Δήμος Ν. Ιωνίας
  • Cambridgeshire County Council , Μ. Βρετανία
  • Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών του Livorno ( ATL ), Ιταλία
  • Κοινοπραξία Αστικών Συγκοινωνιών της Μαδρίτης ( CTRM ), Ισπανία (περιοχή δράσης Valdemoro )
  • Ινστιτούτο Συγκοινωνιακών Μελετών Πανεπιστημίου Βιέννης ( ITS - BOKU ), Αυστρία (περιοχή δράσης Linz )

Στην περίπτωση της Λάρισας και του Βόλου θα μπορούσαν επίσης να αξιοποιηθούν οι σιδηροδρομικές γραμμές που υπάρχουν μέσα στον αστικό ιστό και δεν γίνεται εντατική χρήση τους, συνδυάζοντας προαστιακή και αστική συγκοινωνία.

Στόχος είναι καταρχήν ένα γρήγορο μέσο σιδηροδρομικής σύνδεσης Βόλου - Λάρισας, με παράλληλη χρήση του σιδηροδρομικού δικτύου για εξυπηρέτηση αστικής συγκοινωνίας - τραμ. Έτσι, ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Βόλου από απόληξη μιας περιφερειακής γραμμής θα μπορούσε να μετεξελιχθεί σε κόμβο σύνδεσης των συγκοινωνιών της πόλης, ενώ, με την ενίσχυση της σύνδεσης Βόλου - Λάρισας, οι δύο πόλεις θα μπορούσαν να έλθουν πιο κοντά στην προοπτική λειτουργίας του διπόλου, με συμπληρωματικές λειτουργίες και πολλαπλάσιες δυνατότητες ανάπτυξης.

Τα τεχνικά ζητήματα, που αναφέρονται στον εκσυγχρονισμό και προσαρμογές των οχημάτων, των συστημάτων ασφαλείας και της σηματοδότησης καθώς και της δημιουργίας στάσεων και των αναγκαίων προσβάσεων προς αυτές θα μπορούσαν να επιλυθούν, όπως δείχνει το παράδειγμα αρκετών Ευρωπαϊκών πόλεων με προεξάρχουσα την Καρλσρούη της Γερμανίας.

Απομένει η διερεύνηση της διάθεσης και η ενεργοποίηση του ΟΣΕ για την αξιοποίηση των δικτύων του, που περιλαμβάνει την εξέταση των θεσμικών ζητημάτων διαχωρισμού των υποδομών από την εκμετάλλευση των γραμμών ή την συμμετοχή του ΟΣΕ σε φορέα εκμετάλλευσης τραμ

Στο κλείσιμο της Διημερίδας προτάθηκε από τον Δήμαρχο Βόλου κ. Κυριάκο Μήτρου, και έγινε αποδεκτό από τους εκπροσώπους των άλλων πόλεων, να δοθεί συνέχεια στην διερεύνηση των δυνατοτήτων δημιουργίας τραμ στις Ελληνικές πόλεις μεσαίου μεγέθους με την επανάληψη της Ημερίδας τον επόμενο χρόνο στην πόλη της Λάρισας, καθώς και την δημιουργία δικτύου μεταξύ των Ελληνικών πόλεων που ενδιαφέρονται για το τραμ, για τον συντονισμό των ενεργειών και την από κοινού προώθηση των σχεδιασμών τους.

Σχετικοί σύνδεσμοι